Eylem çağrısı CTA button
bilinen diğer adları CTA · call to action · birincil buton · eylem butonu
Böyle diyorsan: "sayfadaki asıl büyük buton" · "kayıt ol butonu" → bunun adı eylem çağrısı.
Sayfanın kullanıcıdan istediği ASIL eylemin butonu; sayfada bir tane birincil olur.
Eylem çağrısı, kullanıcıdan yapmasını istediğin şeyi taşıyan butondur. Etkisini belirleyen üç şey vardır ve üçü de metinle ilgilidir. Birincisi FİİLDİR: 'Gönder' bir eylemdir, 'Tamam' bir onaydır, 'Devam' hiçbir şey söylemez. İkincisi DEĞERDİR: kullanıcı tıkladığında ne kazanacağını bilmelidir ('Ücretsiz başla' > 'Kaydol'). Üçüncüsü TEKLİKTİR: bir ekranda tek bir birincil eylem olur; iki birincil buton koyduğunda hiyerarşiyi kullanıcıya seçtirmiş olursun ve o da çoğu zaman hiçbirini seçmez. Teknik tarafta ise en sık atlanan şey ayrımdır: bir yere GÖTÜREN şey bağlantıdır (<a>), bir şey YAPAN şey butondur (<button>) — görünüşleri aynı olabilir ama klavye davranışları, sağ tık menüleri ve ekran okuyucu duyuruları farklıdır.
Kapsam: Bu madde birincil eylem butonunu kapsar. Gezinme amaçlı bağlantılar Üst Çubuk ve Alt Bilgi maddelerinde; formun bütününü gönderen buton ise Form Alanı bağlamında ele alınır.
Yapıştır, sonuna belirtiyi ekle — ajana klasik hata kalıplarını önden verir.
- 1Birincil buton
dolu, tekSayfanın ASIL istediği eylem; sayfada TEK birincil olur — üç 'birincil' = hiç birincil.
- 2İkincil (hayalet)
çerçeveliAlternatif yol ('Detayları gör'); birincilden görsel olarak net ayrışır.
- 3Vaat başlığı
değer cümlesiCTA boşlukta durmaz; hemen üstünde 'neden tıklayayım' cevabı yaşar.
- 4Mikro-güvence
sürtünme kırıcıButonun dibindeki küçük satır: 'Kart istemiyoruz · tek tıkla iptal' — son tereddütü eritir.
- ANormal
birincil stilEkranın en belirgin eylemi. Renk, boyut ve konum birlikte çalışır; yalnız renkle öne çıkarmak yetmez.
- BHover / odak
:focus-visibleGeri bildirim verir. Odak halkası birincil butonun kendi renginden AYIRT edilebilir olmalı; aynı tonla çizilen halka görünmez.
- CGönderiliyor
disabled + spinnerİstek uçuşta. Buton kilitlenir ve içinde bekleme göstergesi belirir — çift gönderimi engelleyen en basit yol budur.
- DDevre dışı
disabled + sebepŞart sağlanmadı. Neden kapalı olduğu yazılmazsa kullanıcı ne yapacağını bilemez; 'formu tamamla' bile bir cevaptır.
- EYıkıcı
kırmızı + onayGeri alınamaz eylem. Renk uyarır ama yeterli değildir; onay ister ve varsayılan odak GÜVENLİ seçenekte durur.
| UX | tek-birincil kuralı | hiyerarşi |
| Metin | fiil + değer ('Ücretsiz başla') | belirsizlik yasak |
| HTML | type=submit + disabled kilidi | çift gönderim koruması |
- Bir yere götüren şeyi <a>, bir şey yapan şeyi <button> yap. Görünüşleri aynı olabilir ama klavye davranışı, yeni sekmede açma ve ekran okuyucu duyurusu farklıdır.
- Buton metni tek başına anlamlı olsun (WCAG 2.4.4): sayfada beş tane 'Devam' varsa ekran okuyucu kullanıcısı hangisinin ne yaptığını bilemez.
- Dokunma hedefi en az 24px olsun (WCAG 2.5.8); birincil eylem küçük çizilirse en çok mobilde kaybedersin.
- Odak halkasını kaldırma ve butonun kendi renginden ayırt edilebilir yap; birincil buton genelde koyu olduğu için varsayılan halka üstünde kaybolur.
- disabled bir butonu tek geri bildirim olarak kullanma: neden kapalı olduğunu söyle, yoksa kullanıcı formu tamamladığını sanıp bekler.
Anahtardan farkı. Buton bir EYLEM başlatır ve biter; anahtar bir DURUM değiştirir ve o durum kalıcıdır. 'Bildirim gönder' bir eylemdir, 'Bildirimler açık' bir durumdur. Eylemi anahtarla göstermek kullanıcıya geri alınabilir bir şey sunuyormuş gibi görünür — oysa gönderilen bildirim geri alınamaz.
Vitrinle ilişkisi. Vitrinin işi tek bir eylem çağrısını öne çıkarmaktır; bu yüzden vitrine ikinci bir birincil buton koymak ikisinin de işini bozar. Doğru düzen şudur: bir birincil eylem, yanında istenirse sessiz bir ikincil seçenek ('Nasıl çalışır?'). İki eşit ağırlıkta buton, kullanıcıya karar verdirmek yerine kararı geciktirir.
- standartMDN — <button> elementi ↗
Buton ile bağlantı arasındaki davranış farkı ve type özniteliği.
- standartW3C — WCAG 2.2, Link Purpose (In Context) (2.4.4) ↗
Metnin tek başına anlamlı olması şartı.
- standartW3C — WCAG 2.2, Target Size (Minimum) (2.5.8) ↗
Dokunma hedefi alt sınırı.
Tam sayfa örneğini aç →üstteki şeritten stil atlayabilirsin
Anahtar switch / toggleVitrin heroForm alanı form fieldKip pencere modal / dialog