Sistem Ustalığıders 6/6
DERS 3.6 İzinler: hız-güvenlik ayarı
KAZANIM Bu dersin sonunda: izinleri işin riskine göre ayarlar, onay yorgunluğuna düşmeden güvenli hızlanırsın.
1Tanımİzin modu = Claude Code'un hangi eylemleri sorarak, hangilerini sormadan yapacağının ayarı. Yelpaze: her şeyi sor → güvenli olanları yap, risklileri sor (allowlist) → plan modunda hiç dokunma → hiçbir şey sorma (tam otomatik).
2İşlev ve amaçHer onay sorusu sizi yavaşlatır; her sorulmayan onay bir risk devri. Bu bir güvenlik AYARI değil, güvenlik STRATEJİSİdir: doğru cevap "en güvenli mod" değil, işin riskine göre doğru moddur. Yeni başlayanın tam-otomatikte çalışması, ehliyetsiz otobana çıkmaktır; ustanın her adımı onaylaması da şehir içinde 20 km/s gitmektir.
3Nasıl yapılırKademeli genişletme stratejisi: (1) Başlangıçta varsayılan modda kalın — sorulara bakarak AI'ın NELERİ yapmak istediğini öğrenirsiniz (bu sorular sizin eğitim materyalinizdir). (2) Aynı zararsız onayı defalarca verdiğinizi fark edince o kalıbı izin listesine (allowlist) aldırın: "şu komut ailesini artık sormadan çalıştırabilirsin." (3) Kırmızı bölge (ders 2.5 kelimeleri: force, reset, drop...) HİÇBİR modda otomatiğe alınmaz. (4) Tam otomatik modu yalnızca izole ortamda (sandbox, tek atımlık deneme projesi) kullanın.
4Ne ters gider + çözümüTuzak 1: onay yorgunluğu — 50 soruya "evet, evet, evet" derken 51.'yi okumadan onaylarsınız; oysa tehlikeli olan oydu. Çözüm: zararsızları allowlist'e alın ki kalan sorular GERÇEK sorular olsun — az soru, dikkatli cevap. Tuzak 2: "hızlansın" diye erken tam-otomatik — bir gece her şey "başarıyla" yanlış yapılır. Çözüm: otomasyonun ön şartı kapılardır (build/test/hook) — kapısız otomasyon, frensiz otomobil. Tuzak 3: izin listesine geniş kalıplar eklemek ("tüm terminal komutları serbest"). Çözüm: listeyi komut ailesi bazında dar tutun.
5AlternatiflerMod seçiminin pratik haritası: öğrenme/keşif → varsayılan; rutin üretim → allowlist'li orta mod; riskli operasyon (canlı veri, yayın) → adım-adım onay + plan mode; izole deney → tam otomatik.
6Denetim penceresiPeriyodik kontrol: "şu an hangi izin ayarlarındayım; izin listemde neler var; içlerinde kırmızı-bölge komutlarına dokunan var mı?" Kırmızı bayrak: izin listesinde force/delete içeren kalıplar veya "her şeye izin" satırı. İkinci kontrol: son bir haftada sorulmadan yapılan eylemlerden 2-3 örnek isteyin — hepsini onaylar mıydınız?
7Mini egzersiz (SANDBOX)Üret: sandbox'ta tam-otomatik moda geçip küçük bir iş yaptırın (izole ortam — güvenli). Denetle: iş bitince "sormadan yaptığın tüm eylemleri listele" deyin; listeyi okuyup "hangisini sorulsaydı reddederdim?" diye işaretleyin. Bu egzersiz, otomasyonun devrettiğiniz şeyin ne olduğunu gösterir.
8Kontrol soruları(1) Onay yorgunluğu nedir ve nasıl önlenir? (2) Tam otomatik modun ön şartı ve doğru ortamı nedir? (3) Hangi komutlar hiçbir modda otomatiğe alınmaz?
9Mentor istemi
AI Maestro Seviye 3 Ders 3.6'nın (izinler) hocası ol. İzin modlarını araç kullanma
(şehir içi / otoban / yarış pisti) metaforuyla anlat. Bana 5 iş senaryosu ver; her
birine mod seçeyim, değerlendir. Sonunda 3 kontrol sorusu.